De verspreiding van valse informatie over vapen blijft verwarring zaaien

In het Verenigd Koninkrijk lijkt de verkeerde perceptie dat vapen schadelijker is dan roken in de loop van de tijd toe te nemen.

Onderzoek onder bijna 30.000 rokers
Tussen sensationele artikelen, twijfelachtige wetenschappelijke studies, foutieve rapporten van instanties en omstreden politieke beslissingen zijn er veel redenen voor het grote publiek om het nut van de elektronische sigaret in twijfel te trekken. Onlangs publiceerden Britse onderzoekers een studie over de evolutie van de perceptie van vapen onder Engelse rokers tussen 2014 en 2023. De conclusie is duidelijk: ondanks het groeiende wetenschappelijke bewijs dat het minder schadelijk is dan roken en effectief bij het stoppen met roken, wordt de elektronische sigaret door de jaren heen steeds slechter beoordeeld.

Methode
De onderzoekers gebruikten gegevens van een maandelijks onderzoek in het Verenigd Koninkrijk, met ongeveer 1.700 verschillende deelnemers per maand. Ze analyseerden de resultaten van dit onderzoek tussen november 2014, toen voor het eerst vragen over de perceptie van de elektronische sigaret werden gesteld, en juni 2023, de meest recente beschikbare data bij het begin van hun studie.

In totaal werden de antwoorden van 169.433 mensen verzameld. Alleen de antwoorden van 28.393 rokers werden behouden, omdat de onderzoekers zich richtten op de evolutie van de perceptie van vapen onder rokers.

Een steeds negatievere perceptie in de loop der tijd
Volgens de onderzoekers is het imago van de elektronische sigaret in de loop der jaren verslechterd. In 2014 beschouwde 44,4% van de rokers het als minder schadelijk dan roken, maar in 2023 was dit percentage gedaald tot 26,7%. Tegelijkertijd steeg het aantal rokers dat denkt dat vapen schadelijker is dan roken van 10,8% in 2014 naar 33,7% in 2023.
De onderzoekers wijzen op verschillende gebeurtenissen die deze perceptie hebben beïnvloed, waaronder de uitbraak van longziekten (EVALI) in de Verenigde Staten, waarbij de media vapen de schuld gaven terwijl het ging om illegale producten met gevaarlijke stoffen. De tweede belangrijke gebeurtenis was de toename van het aantal jonge vapers in het Verenigd Koninkrijk, die vanaf medio 2021 breed in de media werd uitgemeten en in de daaropvolgende jaren verergerde.

"Deze resultaten hebben grote gevolgen voor de volksgezondheid. Verkeerde opvattingen over de risico's van de elektronische sigaret in vergelijking met roken vormen op zichzelf al een risico. Als rokers geloven dat vapen net zo schadelijk of zelfs schadelijker is dan roken, zullen ze minder geneigd zijn om over te stappen op de elektronische sigaret, wat hen vasthoudt aan het gebruik van een schadelijker product," benadrukken de auteurs.

Desinformatie kent geen grenzen
Het geval van het Verenigd Koninkrijk is niet uniek, want ook in Frankrijk is desinformatie over vapen wijdverbreid. Een onderzoek van de vereniging SOVAPE toonde aan dat 63% van de Fransen vindt dat ze niet goed geïnformeerd zijn over vapen door de gezondheidsautoriteiten. Bovendien toonde een eerdere peiling aan dat 8 op de 10 Fransen niet weten dat vapen minder gevaarlijk is dan roken, en een vergelijkbaar aandeel gelooft zelfs dat nicotine kanker veroorzaakt.

Deze informatiegebreken, of zelfs desinformatie, zijn deels te wijten aan de anti-vape standpunten van de WHO, die wereldwijd breed worden gevolgd.